ปัจจุบัน วิทยาการปัญญาประดิษฐ์ (AI) มีความล้ำหน้าขึ้นอย่างรวดเร็ว จนสามารถทำงานหลายอย่างแทนที่มนุษย์ได้ ด้วยเหตุนี้การอยู่ร่วมและทำงานกับ AI จึงกลายเป็นประเด็นสำคัญที่หลายคนให้ความสนใจและมักพูดถึง หลายคนเกิดคำถามว่า AI จะเข้ามาแย่งงานมนุษย์ในส่วนไหนบ้าง หรือมนุษย์จะวางบทบาทอย่างไรเพื่อให้ AI เป็นผู้ช่วยในการทำงาน ทาง True Digital Park จึงได้จัดหัวข้อกิจกรรมเสวนา “TDPK x Krungsri Finnovate EP.12 ทำงานกับ AI ยังไงให้รอด เหนื่อยน้อยลง ผลลัพธ์มากขึ้น?” โดยรวบรวมผู้เชี่ยวชาญในวงการ AI ได้แก่ รศ.ดร.สรณะ นุชอนงค์ Dean of IST, VISTEC และ CEO, VISAI คุณอัจฉริยะ ดาโรจน์ Founder, AIYA และ ดร.พณชิต กิตติปัญญางาม CEO and Co-founder, Ztrus ที่เป็นผู้สร้างสรรค์ AI ให้เป็นเครื่องมือที่ตอบโจทย์ธุรกิจ มาร่วมเสวนาถึงบทบาทของ AI และมุมมองที่เราควรมีต่อ AI ในการทำงาน เพื่อให้เรามีความรู้ ความเข้าใจใช้ประโยชน์จาก AI เพื่อตอบโจทย์การทำงานหรือการทำธุรกิจได้อย่างรู้เท่าทันและไร้กังวล

ถ้าต้องนิยามคำว่า AI ในมุมมองของคุณจะหมายถึงอะไร&nbsp;

คุณอัจฉริยะ: ผมมองว่า AI เป็นตัวช่วยนะครับ ปกติผมเขียนเอกสารฉบับหนึ่งต้องใช้เวลา 5-10 วันจึงจะคิดออก แต่เมื่อใช้ GPT เพียงแค่ใส่ prompt เราก็จะได้โครงออกมาแล้ว จากนั้นค่อยทำต่อ ทำให้จากที่เคยใช้เวลาทำเอกสาร 10 วัน ก็เสร็จได้ภายใน 1 วัน นี่คือตัวช่วยที่ทำให้เราไม่ต้องไปเสียเวลาค้นคว้าอะไรอีก เราสามารถนำผลลัพธ์ที่ได้ไปใช้สร้างผลงานได้เร็วขึ้น แต่เราก็ต้องมีความรู้ในการอ่านและตรวจสอบความถูกต้องนะ&nbsp;&nbsp;

ดร.พณชิต: ผมว่า AI เหมือนชุดเกราะไอรอนแมน มันไม่ใช่แค่ว่าชุดเกราะเจ๋งหรือเปล่า แต่อยู่ที่ว่าคนข้างในชุดเกราะฉลาดพอที่จะใช้ชุดเกราะหรือเปล่าด้วย มันอาจจะช่วยให้เราตัดสินใจอะไรได้เร็วขึ้น ทำอะไรได้ในวงกว้างขึ้น มีพลังมากขึ้น แต่สุดท้ายแล้วคนที่รับผิดชอบผลที่เกิดขึ้นก็คือมนุษย์&nbsp;&nbsp;

ดร.สรณะ: หากให้มองเอไอง่ายๆ มันคือการเอาต์ซอร์สงานสมอง มนุษย์เราขี้เกียจ เราเลยพยายามเอาต์ซอร์สงานไปที่เครื่องจักร หรือสัตว์ นั่นคือการเอาต์ซอร์สเชิงกล้ามเนื้อ ทีนี้พอเรามีเครื่องจักรอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักรกลต่างๆ เช่น เครื่องคิดเลข เราก็สามารถเอาต์ซอร์สงานที่ใช้สมองไปที่เครื่องจักรได้ง่ายขึ้น&nbsp;

สิ่งที่คนไม่รู้ว่าเป็น AI แต่อยู่ในชีวิตพวกเรามาตั้งนานแล้วมีอะไรบ้าง&nbsp;

ดร.สรณะ: ผมขอยกตัวอย่าง Google Search ในอดีตเป็นการค้นหาข้อมูลจากคีย์เวิร์ดโดยตรง แต่ตอนหลังระบบฉลาดขึ้น ผู้ใช้งานสามารถป้อนคำถามต่างๆ ลงไป Google Search ก็สามารถตอบได้ สิ่งนี้เรียกว่า Knowledge Representation ซึ่ง Google จะไปค้นคืนข้อมูลที่ผู้ค้นหาอยากรู้และนำมาตอบ&nbsp;&nbsp;

ดร.พณชิต: ถ้าพูดถึง AI ในมุมมองของผม มันซ่อนอยู่มากกว่าแค่ในพวกดิจิทัล ปัญญาจริงของมนุษย์คือการที่เราสามารถเข้าใจว่าธรรมชาติเป็นแบบนี้ แล้วเรามีเป้าหมายอย่างหนึ่ง เราจึงทำอย่างหนึ่งเพื่อไปถึงเป้าหมายนั้น เช่น เดี๋ยวฝนตก เราต้องเอาร่มมากาง ปัญญาปลอม (Artificial Intelligence) ก็คือสิ่งที่ต้องคิดได้แบบนี้ ฉะนั้นทุกดีไซน์ของ AI ที่ช่วยตอบโจทย์ของมนุษย์เพื่อเป้าหมายบางอย่าง และ automate (เกิดขึ้นอย่างอัตโนมัติ) วิธีคิดของมนุษย์ได้ ผมถือเป็น AI หมด&nbsp;

mediaLibraryStrapi

ตอนนี้ AI เข้ามา disrupt อุตสาหกรรมอย่างไรบ้าง&nbsp;

คุณอัจฉริยะ: ปัจจุบันเครื่องมือ เช่น ChatGPT สามารถช่วยเขียนโค้ดได้เร็วและไม่มีบั๊ก หรือจะให้ช่วยค้นหาบั๊กก็ได้ อันนี้คือ นักพัฒนาถูก disrupt แน่ๆ&nbsp;&nbsp;

ดร.พณชิต: ของผมคือ วงการบัญชีครับ ลูกค้าของผมทุกคนที่เข้าไป นักบัญชีหายไปแล้วประมาณ 80% จากที่เคยใช้นักบัญชี 5 คนทำงาน 4 วัน เหลือคนเดียวทำงานทั้งวัน ไม่กี่ชั่วโมง งานที่เกี่ยวข้องกับ Business Process จะได้เห็น disruption แน่ๆ เพราะโจทย์พวกนี้ก็เป็นสิ่งที่มนุษย์ไม่ค่อยอยากทำ เช่น ลูกค้ามีเอกสารสามแสนคู่ คุณมั่นใจได้อย่างไรว่าทุกไอเท็ม, unit price, quantity และ amount รวมภาษีทุกคู่จะถูกต้องไม่ผิดเลย ถามว่ามนุษย์อยากทำไหมล่ะ อันนี้คืองานที่ผมเข้าไปทำ จุดที่น่าสนใจคือ AI ไม่ได้ disrupt คนทำงานบัญชี แต่ disrupt คนทำงานบัญชีแบบเดิมๆ ส่วนงานที่เหลืออยู่ส่วนใหญ่จะเป็นการจัดการเอกสารที่ผิดพลาด (exceptional case)&nbsp;

หากมนุษย์อยากใช้ AI ให้เกิดประโยชน์กับตนเอง จะมีวิธีการเลือก AI มาใช้ในการทำงานอย่างไร&nbsp;

ดร.พณชิต: ผมว่าอันดับแรก เราต้องตั้งคำถามก่อนว่า คุณค่าที่เราอยากส่งผ่านให้ผู้อื่นคืออะไร และสิ่งที่ AI จะมาช่วยได้คือเราจะส่งมอบคุณค่านั้นได้เร็วกว่าเดิม ดีกว่าเดิม ได้อย่างไร แล้วค่อยหาวิธี AI เป็นเพียงวิธี ไม่ใช่เป้า เป็นเพียงผู้ช่วยที่ทำให้ทำงานได้ดีขึ้น&nbsp;

ดร.สรณะ: อย่างที่เราคุยกันก่อนหน้านี้ว่า มันเป็นงาน automation นะครับ ทีนี้ก่อนเราจะเริ่มทำงานโปรเจกต์ใดก็ตาม จะมี 2-3 แกนให้เราคิด คือ 1. Cost 2. Benefit และ 3. Complexity ให้เลือกเอางานที่มีโอกาสสำเร็จสูง ให้ประโยชน์สูง และต้นทุนต่ำ ทีนี้ก่อนจะใช้งาน เราก็ต้องรู้เกี่ยวกับเครื่องมือด้วย เช่น ต้องรู้ว่าถ้าจะเอาเครื่องมือนี้มาแก้ปัญหานี้ เทคโนโลยีนั้นอยู่ถึงขั้นไหนแล้ว&nbsp;

เราควรต้องระวังในการใช้ AI อย่างไรบ้าง&nbsp;

ดร.สรณะ: เวลาที่เราใช้ AI Model ถ้าข้อมูลที่เข้ามาที่โมเดลตอนใช้งานไม่เหมือนกับข้อมูลตอนเทรน พฤติกรรมที่ได้จากโมเดลก็จะไม่แน่นอน ฉะนั้นข้อควรระวังคือ เราควรรู้ว่า โมเดลที่เราใช้งานอยู่เทรนด้วยข้อมูลตัวไหน แบบไหน เมื่อไร เก่าแค่ไหน ยกตัวอย่างเช่น Language Model ที่ถูกเทรนมาช่วงยุคก่อนโควิด ภาษาก็จะ outdated (ตกยุค) มาก หรือเมื่อเวลาผ่านไป อารมณ์ต่อคำคำหนึ่งอาจจะเปลี่ยน หรือมีคำใหม่ๆ เกิดขึ้น ฉะนั้นเราต้องคอยตรวจสอบข้อมูลที่ใช้เทรนและ สภาพแวดล้อมที่นำไปใช้งานว่าไปด้วยกันหรือไม่&nbsp;

ดร.พณชิต: ผมว่า Bias (อคติ) ของข้อมูลคือสิ่งที่ต้องระวังในการใช้ AI ตัวอย่างเรื่องของใบหน้า โมเดลสามารถสร้างหน้าใหม่ๆ ได้ เช่น หน้าของคนที่ไม่มีอยู่จริงบนโลกใบนี้ เอเลียน หรือหน้าของตัวผมเองตอนอายุพันปี ซึ่งก่อนที่ผลลัพธ์พวกนี้จะแสดงให้ผู้ใช้งานเห็น ก็ต้องมีคนคัดเลือกมาแล้วว่าผลลัพธ์แบบใดใช้ได้ ดูเนียนเหมือนหน้าคนจริงๆ การเลือกตรงนี้ก็มี Bias เกิดขึ้น ซึ่งถ้าเราไปเชื่อมันมากๆ อาจจะเกิดปัญหา ฉะนั้นการจะใช้ AI เราต้องยึดหลัก Ethical AI, Responsible AI, และ Explainable AI คือ เราต้องใช้ AI อย่างมีจริยธรรม ต้องมีความรับผิดชอบ และต้องอธิบายด้วยความเข้าใจ AI ได้ ผมฝากไว้แบบนี้ครับว่า สิ่งที่เราทำจะไปละเมิดสิทธิส่วนตัวของใครหรือเปล่า เข้าถึงข้อมูลส่วนตัวของใครหรือเปล่า ทำให้เกิดการแบ่งแยกหรือไม่ และไปชักจูงใครหรือเปล่า เช่น ไปทำให้ใครเกลียดใครหรือไม่ เพราะสุดท้ายแล้วไม่ว่า AI ทำอะไร คนตัดสินใจคือมนุษย์ คนรับผลคือมนุษย์&nbsp;&nbsp;